Vô sinh không có tinh trùng là gì?

Vô sinh không có tinh trùng là bệnh lý vô sinh do nguyên nhân tại người chồng không có tinh trùng  trong tinh dịch. Nghĩa là tinh dịch xuất ra chỉ có thành phần tinh tương (phần nước) chứ không có tinh trùng.

Ở người, tinh hoàn là nơi để sản xuất ra tinh trùng. Khi xuất tinh, tinh trùng cùng với các dịch tiết từ ống dẫn tinh, túi tinh, tuyến tiền liệt và tuyến niệu đạo được vận chuyển ra ngoài qua hệ thống đường dẫn tinh. Như vậy tinh dịch xuất ra ngoài gồm hai thành phần là tinh tương và tinh trùng. Bình thường phần tinh tương chiếm trên 90% thể tích tinh dịch xuất ra ngoài. Tinh tương có nguồn gốc từ túi tinh (60%), tuyến tiền liệt (30%) và tuyến hành niệu đạo (dưới 1%).

Không có  tinh trùng trong tinh dịch do 3 nhóm nguyên nhân sau gây ra:

- Nguyên nhân trước tinh hoàn: do rối loạn nội tiết tố làm ảnh hưởng gián tiếp đến bệnh tại tinh hoàn không sản xuất ra tinh trùng

- Nguyên nhân tại tinh hoàn: do bệnh tại tinh hoàn  dẫn đến không sản xuất ra tinh trùng.

- Nguyên nhân sau tinh hoàn: do bị tắc nghẽn đường dẫn tinh trùng làm cho tinh trùng không ra ngoài được mặc dù tinh hoàn vẫn sản xuất tinh trùng bình thường.

Không có tinh trùng trong tinh dịch chiếm khoảng 2% trong nam giới nói chung và khoảng 15% trong số những người nam giới đi khám vô sinh.

Tuy nhiên, thực tế người ta thường phân biệt vô sinh không tinh trùng do tắc với vô tinh không do tắc.

Vô sinh không tinh trùng do tắc  là tình trạng tinh hoàn vẫn sản xuất ra các “tinh binh” khỏe nhưng do tắc nghẽn ở chỗ nào đó trên đường dẫn tinh làm cho tinh dịch không có tinh trùng.

Vô sinh không tinh trùng không do tắc là tình trạng tinh hoàn không sản xuất ra được  ”tinh binh” làm cho tinh dịch không có tinh trùng trong khi đường dẫn tinh vẫn thông .

Chẩn đoán  vô sinh không tinh trùng  như thế nào?

Theo tổ chức y tế thế giới chỉ được chẩn đoán vô tinh sau khi làm tinh dịch đồ làm ít nhất 2 lần khác nhau, và cách nhau một tháng. Nếu kết quả tinh dịch đồ không có tinh trùng thì cần phải quay ly tâm mẫu tinh dịch rồi lấy lớp cặn đó soi dưới kính hiển vi có độ phóng đại lớn nếu không thấy tinh trùng thì mới được kết luận là không có tinh trùng.

Chẩn đoán chính xác vô sinh không tinh trùng do tắc hay không do tắc dựa vào sinh thiết tinh hoàn. Nếu tìm thấy tinh trùng trong mẫu sinh thiết tinh hoàn thì chẩn đoán do bị tắc, nếu không tìm thấy thì chẩn đoán là do tinh hoàn không sản xuất ra được tinh trùng.

Các nguyên nhân dẫn đến tắc nghẽn đường dẫn tinh trùng ?

Viêm nhiễm tinh hoàn, mào tinh, ống dẫn tinh, ống phóng tinh; bị sẹo dính sau phẫu thuật thoát vị bẹn, bị chấn thương vùng bìu,  bất sản mào tinh, bất sản ống dẫn tinh; u bướu trên hoặc gần đường dẫn tinh trùng gây chèn ép làm tắc nghẽn, do thắt ống dẫn tinh.

Các nguyên nhân dẫn đến vô sinh không tinh trùng do tinh hoàn không sản xuất ra được tinh trùng ?

Bệnh quai bị, tinh hoàn ẩn, giãn tĩnh mạch tinh, xạ trị, hóa trị ung thư, suy gan, suy thận, suy nội tiết sinh sản, bất thường gen di truyền…

Điều trị vô sinh không tinh trùng như thế nào ?

- Trường hợp do tắc nghẽn có 2 cách để chữa trị:

+ Phục hồi lại sự lưu thông của đường dẫn tinh trùng nếu có thể và sau đó giao hợp tự nhiên để có con.

+Trích tinh trùng: từ  mào tinh PESA, MESA; từ tinh hoàn TESE kết hợp thụ tinh trong ống nghiệm với trứng để có con.

- Trường hợp do tinh hoàn không sản xuất ra được tinh trùng có 3 cách để chữa trị:

+ Điều trị nội tiết tố sinh sản nếu do bị rối loạn nội tiết tố

+ Nếu do gĩan tĩnh mạch tinh thì nên thực hiện vi phẫu thuật cột tĩnh mạch tinh giãn

+ Vi phẫu thuật trích tinh trùng “non” từ tinh hoàn micro TESE (tỷ lệ thành công 60%) kết hợp với thụ tinh trong ống nghiệm với trứng để có con.

Nếu như trước đây ở Việt nam, vô sinh do  không có tinh trùng được coi là những trường hợp vô phương cứu chữa thì ngày nay nhờ vào những tiến bộ của y học đã mang lại cơ hội cho các cặp vợ chồng vô sinh vì không có tinh trùng do bế tắc hoặc do suy tinh hoàn có thể có được những đứa con yêu dấu của chính mình.

Bác sỹ Huỳnh Văn Tiên